İsim ve Soyisim Değişikliği Da...

İsim ve Soyisim Değişikliği Davası

 İsim Değişikliği ve Soyadı Değiştirme Davası: Hukuki Süreç ve Şartlar

Türk Medeni Kanunu'na (TMK) göre, herkesin bir ismi ve soyadı vardır ve bu kişisel durum sicilinde kayıtlıdır. Ancak, bireylerin yaşam koşulları, kişisel tercihleri veya haklı nedenlerle adını veya soyadını değiştirmek istemesi mümkündür. İsim ve soyadı değişikliği, temel olarak dava yoluyla veya idari başvuru (2017'deki düzenleme ile soyadı değişikliği için idari yol da açılmıştır) ile gerçekleştirilir.

I. Yasal Dayanak

İsim ve soyadı değiştirme davalarının temel yasal dayanağı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 27. Maddesi'dir.

TMK Madde 27: "Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir.

Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır^I.

Ad değişmekle kişisel durum değişmez.

Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir."

Bu hüküm, soyadı değişikliği için de kıyasen uygulanır.

II. Dava Açma Şartı: Haklı Sebep

İsim veya soyadı değişikliğinin temel şartı, mahkemece kabul edilebilir haklı bir sebebin bulunmasıdır. Yasa, haklı sebepleri sınırlayıcı olarak saymamış, bu takdiri yargıca bırakmıştır. Uygulamada kabul gören bazı haklı sebepler şunlardır:

-Telaffuzu Zor veya Alay Konusu Olan İsimler: İsim veya soyadının komik, çirkin, müstehcen anlam taşıması veya alaya neden olması.

-Yanlış Yazım/İmlâ Hataları: Nüfus kayıtlarında yapılan maddi hatalar nedeniyle ismin veya soyadının yanlış yazılması.

-Kullanılan İsim ile Kayıtlı İsim Farkı: Kişinin uzun süredir çevresinde farklı bir isimle tanınması ve bu ismi kullanmak istemesi.

-Dini veya Milli Sebepler: Kişinin din veya millet değiştirmesi nedeniyle adını değiştirmek istemesi.

Hukuki Uyuşmazlıklar: Bir suçtan hüküm giymiş kişinin, bu durumla ilişkilendirilen soyadını değiştirmek istemesi (çok nadir ve dikkatle incelenir).

Evlilik Dışında Doğum: Evlilik dışında doğan çocuğun babasının soyadını alması talebi.

III. Yetkili ve Görevli Mahkeme

Görevli Mahkeme: İsim ve soyadı değiştirme davalarında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.

Yetkili Mahkeme: Davacının ikametgâhının (yerleşim yeri) bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

IV. Dava Süreci

1- Dilekçe Hazırlama ve Dava Açma: Davacı (isim veya soyadını değiştirmek isteyen kişi), haklı nedenlerini açıkça belirten bir dava dilekçesi ile yetkili Asliye Hukuk Mahkemesine başvurur.

2-Delillerin Sunulması: Dilekçede belirtilen haklı sebepleri destekleyecek deliller (tanık beyanları, ilgili belgeler vb.) mahkemeye sunulur. Özellikle, kişinin çevresinde tanındığı ismin farklı olduğuna dair tanık dinletilmesi bu davalarda önemli bir delil teşkil eder.

3-Yargılama ve Karar: Mahkeme, sunulan delilleri değerlendirir, tanıkları dinler ve davacının talebinde samimi ve haklı olup olmadığına karar verir.

4-İlan ve Tescil: İsim veya soyadı değişikliğine ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine, bu durum ilgili Nüfus Müdürlüğüne bildirilir. Nüfus kaydında gerekli düzeltme yapılır ve karar yerel veya ulusal bir gazetede ilan edilir.

V. İdari Yoldan Soyadı Değişikliği (İstisnai Durum)

2017 yılında yapılan düzenlemeyle, bazı istisnai durumlarda dava açma zorunluluğu olmaksızın doğrudan Nüfus Müdürlüklerine başvuru yolu açılmıştır. Bu yol, özellikle:

-Yazım ve imla hatası,

-Düzeltme işareti eksikliği,

-Anlamı değişen veya çirkin/alay konusu olan soyadlarının düzeltilmesi gibi durumlarda kolaylık sağlamıştır.

VI. Ad Değiştirmenin Hukuki Sonuçları

TMK'nın 27. maddesi uyarınca, adın değiştirilmesi kişisel durumu değiştirmez. Yani kişinin medeni hali, doğum tarihi, anne-baba bilgisi gibi temel kişisel bilgileri aynı kalır; sadece ismi veya soyadı değişir. Değişiklik, tüm resmi kayıtlara (pasaport, kimlik, ehliyet vb.) yansıtılmalıdır.

VII. Değiştirme Kararının Kaldırılması Davası

İsim veya soyadı değiştirme kararından zarar gören üçüncü kişiler, kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılması için Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açabilirler.Bu, genellikle alacaklıların veya mirasçıların menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlenmiş bir hükümdür.

Sonuç:

İsim ve soyadı değiştirme davası, bireyin temel kişisel haklarından olan kimlik hakkını kullanmasının hukuki bir yoludur. Ancak bu süreç, kamu düzenini de ilgilendirdiğinden, Yüksek Mahkeme kararlarıyla da desteklenen "haklı sebep" şartının titizlikle ispatlanmasını gerektirir. Mahkemeler, bu davalarda davacının kişisel gelişim ve toplumla uyum sağlama ihtiyacını kamu menfaati ile dengelemekle yükümlüdür.

Bu makale, 6098 sayılı Türk Medeni Kanunu ve ilgili mevzuat referans alınarak genel hatlarının açıklanması için hazırlanmıştır.İsim ve Soyadı değiştirme davası farklı durumlar ve ayrıntılı hususlar içerebilir.Özel durumunuz için hukuki danışmanlık almanız önemle tavsiye edilir.Kişiler hukuku ve isim değişikliği ile ilgili tüm sorularınız ve hukuki danışmanlık almak için Web sitemizde yer alan WhatsApp hattı üzerinden veya 0 506 326 77 73 olan telefon numaramızdan bize ulaşabilirsiniz.